
'LK-99' bilim dünyasında heyecan yarattı
LK-99 ismi verilen bir malzemenin dünyanın oda sıcaklığında ve basıncında çalışan ilk süper iletkeni olduğu iddia ediliyor. Devrim niteliğinde olabileceği öne sürülen LK-99 sosyal medyada da gündem oldu. Uzmanlar, bilim dünyasında tartışma yaratan LK-99'a ise şüpheyle yaklaşıyor. Peki LK-99 nedir, LK-99 neden bu kadar önemli ve bilim camiası ona neden şüpheyle yaklaşıyor?...
Sosyal medyada ve aynı zamanda bilim dünyasında şu sıralar
dikkatli gözlerin kaçırmayacağı bir gündem var. Evet, LK-99'dan bahsediyoruz.
Bu malzemenin dünyanın oda sıcaklığında ve basıncında çalışan ilk süper
iletkeni olduğu iddia ediliyor.
ŞÜPHEYLE YAKLAŞIYORLAR
Ancak The Verge'e göre konuştuğu uzmanlar, oda sıcaklığında
ve ortam basıncında sıfır dirençle elektrik iletebilen bu tür bir süper
iletkenin başarılı olduğunu görmeyi ne kadar isteseler de şüpheyle
yaklaşıyorlar.
Emin olmak adına LK-99 hakkındaki iddiaları doğrulamaya
çalışan herkesten hala daha kesin cevaplar bekleniyor.
Eğer gerçekse LK-99'un devrim niteliğinde olabileceği
söyleniyor.
LK-99 NEDİR?
Teknik olarak LK-99, kurşun, oksijen ve fosfordan yapılmış
ve bakırla aşılanmış polikristal bir malzeme.
Bir grup araştırmacı, temmuz ayı sonlarında LK-99'un
keşfiyle ilgili bir dizi makale yayımladı ve bunu "insanlık için yeni bir
çağ açan yepyeni bir tarihi olay" olarak adlandırdı.
Güney Kore’deki Kuantum Enerji Araştırma Merkezi’nden bilim
insanlarının yer aldığı makaleler, LK-99’un dünyanın oda sıcaklığında ve
basıncında çalışan ilk süper iletkeni olduğunu iddia ediyor.
Başka bir deyişle, tipik bir ortamda herhangi bir direnç
olmadan elektriği iletebileceği iddiasındalar.
Günümüzde ise elektrik şebekeleri ve elektronik cihazlar,
daha az verimli malzemelerdeki direnç nedeniyle tonlarca elektriği boşa
harcıyor.
LK-99'UN ÖNEMİ
Günümüzde başka süper iletkenler de mevcut. Bunlar manyetik
rezonans görüntüleme (MRI) makinelerinde, kuantum bilgisayarlarda ve nükleer
füzyon cihazlarında kullanılıyorlar. Ancak bu süper iletkenler yalnızca çok
düşük sıcaklıklarda veya yüksek basınçlarda çalışıyor. Bu da onları çoğu günlük
uygulamada kullanmak için çok zor ve pahalı hale getiriyor.
Buradan LK-99’un, dünyanın oda sıcaklığında ve basıncında
çalışan ilk süper iletkeni olduğu iddiasının doğrulanması durumunda, süper
iletkenlerinin kullanımını kolaylaştırabileceği anlamını çıkartmak mümkün.
BİLİM CAMİASI NEDEN ŞÜPHEYLE YAKLAŞIYOR? İŞTE UZMANLARIN
LK-99 İLE İLGİLİ ENDİŞELERİ
LK-99 ön baskılarda, yani hakem değerlendirmesine tabi tutulmamış araştırma makalelerinde tanımlandıktan sonra ün kazandı.
Temmuz ayı sonlarında iki ön baskı yayımlandı ve ilgili bir
çalışma bu yılın başlarında "Journal of the Korean Crystal Growth and
Crystal Technology" dergisinde yayımlandı.
Uzmanlar ise yapılan röportajlarda bir dizi endişe dile
getirdi.
İlk olarak, verilerde tutarsızlıklar olduğu ve iki ön
baskının birbiriyle uyuşmadığı söyleniyor.
İddiaya göre yazarlar arasında da anlaşmazlık var. Bir
makalede üç, diğerinde altı yazarın adı geçiyor. Diğer makalenin bir yazarı New
Scientist'e yaptığı açıklamada, daha az yazarlı ön baskının "birçok
kusur" içerdiğini iddia etti.
William & Mary fizik araştırma profesörü Hyun-Tak Kim
ise ön baskının kendisinin izni olmadan arXiv'e yüklendiğini öne sürdü.
"EĞER ÖZGÜL ISI ANOMALİSİ YOKSA, O BİR SÜPER İLETKEN
DEĞİLDİR"
Oxford Üniversitesi’nden uzman Chris Grovenor,
araştırmacıların bu tür malzemeleri inceleyen büyük laboratuvarlar için
standart olan bir ısı anomalisi testi yapmadıklarına dikkat çekiyor.
Grovenor, "Şimdiye kadar süper iletken olduğu
kanıtlanan tüm süper iletkenler, bu özgül ısı anomalisini gösteriyor. Eğer
özgül ısı anomalisi yoksa, o bir süper iletken değildir" dedi.
Illinois Urbana-Champaign Üniversitesi’nde fizikçi olan
Nadya Mason'a göre ise ön baskılar "sıfır" direnç tanımında da kesin
değil.
LK-99'DAN ÖNCE DE "ODA SICAKLIĞINDA SÜPER İLETKEN
KONUSU" İRDELENDİ Mİ?
2020 yılında Rochester Üniversitesi'nden bir araştırma ekibi
hidrojen, sülfür ve karbondan yapılmış oda sıcaklığında bir süper iletken
bulduklarını söylemişti. Ancak dünyaca ünlü Nature dergisinde yayımlanan
araştırma, verilerin nasıl işlendiğiyle ilgili sorunlara işaret edilmesinin
ardından geri çekilmişti.
Rochester araştırmacıları tekrar denemiş ve mart ayında,
nitrojen, hidrojen ve nadir toprak metali lutesyumdan yapılan oda sıcaklığında
bir süper iletken üzerine başka bir makale yayımlamışlardı. Rochester'daki
kilit araştırmacılardan biri diğer çalışmasında intihal ve veri uydurma
iddialarıyla karşı karşıya olduğu için bu makale hala inceleme altında.
SOSYAL MEDYADA 'LK-99' ÇILGINLIĞI
LK-99'un başarılı olup olmadığını görmek için çalışanlar
sadece büyük araştırma laboratuvarları değil. LK-99 nispeten basit
malzemelerden yapıldığı ve aşırı sıcaklık veya basınç gerektirmediği için, ona
erişimi ve doğru ekipmanı olan diğer birçok insan da denemeler yapıyor.
Wired'ın bildirdiğine göre, bir uzay araştırması girişiminde
çalışan bir mühendis çalışmalarını Twitch üzerinden canlı yayınlıyor.
Öte yandan Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden bir
araştırma ekibi tarafından yapılan bir LK-99 parçasının havada asılı kaldığı
bir video internette dolaşıyor.
Aynı zamanda sosyal medyada LK-99 ile ilgili birçok paylaşım
bulunuyor.
BİR TAHMİNLERİ YOK
Uzmanlar ise LK-99 hakkında nihai bir karar vermek için henüz çok erken olduğunu söylüyor.
Ayrıca, The Verge'in konuştuğu uzmanların hiçbiri, devrim niteliğindeki oda sıcaklığındaki süper iletkenleri ne zaman çalışırken görebileceğimiz konusunda bir tahminde de bulunamıyor.
Kaynak: MYNET
HABERE YORUM KAT
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.